Sabena 548, de laatste vlucht van Juliet Bravo
Op (As)woensdag 15 februari 1961, om 10.05 lokale tijd (09.05 zulu tijd), stort in wijk ‘Het Lemmeken’ in Berg (Kampenhout) een Boeing 707-329 (registratie OO-SJB, constructienummer 17624/92) neer van Sabena, de nationale luchtvaartmaatschappij. Aan boord bevinden zich 61 passagiers en 11 bemanningsleden. Geen van de inzittenden overleeft de crash en de vuurzee die erop volgt.
![]() |
|
Het toestel was zeven uur voordien (om 02.06 zulu) opgestegen vanop de luchthaven New York Idlewild (nu John F. Kennedy International). De machine van Amerikaanse makelij, één van de nieuwe langeafstandsparadepaardjes van Sabena, was iets meer dan een jaar oud. Na een normale trans-Atlantische vlucht melden de piloten zich bij de luchtverkeersleiding in Brussel. Tijdens de nadering nemen de piloten via de radio contact op met hun hoofdkwartier en melden dat alles aan boord in orde is. Het is een prachtige dag, de zichtbaarheid is goed en de luchtverkeersleiders leiden het toestel over Mechelen waarna de piloten toestemming krijgen om een visuele landing op landingsbaan 20 te maken.
De landing verloopt vlekkeloos tot ongeveer 300 voet boven de grond. Het toestel daalt niet meer, het landingsgestel wordt ingetrokken en het lijkt op het eerste zicht alsof de piloten een go-around willen uitvoeren. Het toestel stijgt, waarna een bocht naar links ingezet wordt. De machine maakt in totaal drie onregelmatige bochten van 360 graden, stijgt tot 1.500 voet en duikt vervolgens met de neus naar beneden. Getuigen in de verkeerstoren zien enkele seconden later een explosie en een donkere wolk opstijgen. Geen van de luchtverkeersleiders heeft nog contact gehad met de cockpitbemanning sinds de toestemming tot landen gegeven werd. De hulpdiensten worden verwittigd maar wanneer die ter plaatse komen wordt al snel duidelijk dat er geen overlevenden meer zijn. Op het witloofveld, waar de Boeing viel, waren twee jonge mannen aan het werk. Theo De Laet wordt dodelijk getroffen, zijn werkmakker Marcel Lauwers verliest een been door rondvliegende brokstukken. Hij wordt door een tante van Theo van tussen het puin gehaald. Hij overleeft als enige deze verschrikkelijke crash.
Onderzoek wijst later uit dat de piloten Louis Lambrechts en Jean Roy, samen met hun boordwerktuigkundige Lucien Eduwaere en navigator Jean-Marie Kint, een titanenstrijd geleverd hebben met de machine. Technische problemen met het horizontale trimvlak en de spoilers brengen het toestel volledig uit balans.
In de cabine proberen de vijf stewards en twee stewardessen de 61 passagiers voor te bereiden op een mogelijke zware landing. Zowel het cabinepersoneel als de passagiers beseffen dat er iets grondig mis gaat, na de crash worden er immers lichamen in crashhouding (hoofd voorovergebogen tussen de knieën, armen rond het hoofd ter bescherming) ingegespt teruggevonden in hun zetel.
Tussen de passagiers zit het voltallige Amerikaanse kunstschaatsteam (US Figure Skating Association) dat op weg is naar de wereldkampioenschappen in Praag. Jonge kampioenen, sommigen net zestien jaar, maken voor de eerste keer een buitenlandse reis. Samen met hun coaches, familieleden en vrienden zijn ze op weg naar hun moment van glorie. In plaats van glorie had het lot voor hen een afspraak met de dood gepland. De wereldkampioenschappen in Praag worden uit respect voor de slachtoffers een jaar uitgesteld.
Daarnaast bevinden zich ook ‘gewone’ passagiers aan boord: zakenmensen die terugkeren uit de VS, vrouwen op weg naar hun man die in Duitsland gelegerd is, een geestelijke, ....
Verschillende mensen zien het ongeval gebeuren. Het was prachtig voorjaarsweer en om kwart voor negen had zich een nagenoeg volledige zonsverduistering voorgedaan.
Tot op de dag van vandaag is dit de zwaarste crash die zich in België heeft afgespeeld. Bij een crash van een Vickers Vanguard van British European Airways op 2 oktober 1971 nabij Aarsele komen 63 mensen om het leven.
In 2001, 40 jaar na de crash, wordt door de burgemeester en het gemeentebestuur van Kampenhout een monument onthuld ter ere van de bemanning, de passagiers en de slachtoffers op de grond.
Op 12 februari 2011 stelde Hangar Flying, in samenwerking met de gemeente Kampenhout-Berg, haar tweede themanummer voor over ‘de’ Boeing van Berg. Talrijk opgekomen familieleden van de bemanning en passagiers, hulpverleners, mensen uit de buurt, een vertegenwoordigster van de Amerikaanse kunstschaatsvereniging en de Amerikaanse ambassadeur waren aanwezig. ‘Sabena 548, de laatste vlucht van Juliet Bravo’ vertelt het verhaal van de OO-SJB (‘Juliet Bravo’), de Boeing 707-329 Jet Intercontinental van Sabena die op 15 februari 1961 op een veld in deze deelgemeente van Kampenhout neerstortte. In het 96 bladzijden tellende boek, dat volledig in kleur is met meer dan 200 foto’s en afbeeldingen, koppelt de auteur technische feiten aan getuigenissen van de mensen die met het ongeval geconfronteerd werden.



