-A A +A

Historische ontmoeting in Gent

Gent, 3 september 2010. Na de publicatie van het eerste deel van “Een Eeuw Luchtvaart boven Gent” bleven heel wat onopgeloste vragen open rond de Duitse Zeppelin LZ 37 die 95 jaar geleden, in de nacht van 6 op 7 juni 1915, neerstortte te Sint-Amandsberg.

Vragen zoals: was de bevelhebber Otto Van Der Haegen een Gentenaar, had Kurt Ackermann Belgische roots en werd hij daarom als enige samen met Otto Van Der Haegen voor het zeppelinmonument op de Westerbegraafplaats begraven? Was Müller een toevallige passagier en werd hij daarom te Bonn begraven, welk was het lot van de enige overlevende, stuurman Alfred Mühler en hoeveel burgerslachtoffers waren er uiteindelijk?
War Budget Cover: Neerhalen Duitse zeppelin LZ 37 door de Britse piloot Reginald “Reggie” Warneford boven Sint-Amandsverg (Gent) in de nacht van 6 op 7 juni 1915.
Het toeval bracht Günter Dick uit Sankt Augustin en Piet Dhanens uit Gent met elkaar in contact, wat een nieuwe impuls gaf in de opzoekingen, met dagelijkse uitwisseling van mails, een ontmoeting in Gent, kortom het begin van een spannende zoektocht waarbij antwoorden nieuwe vragen deden rijzen.
Was Olt Otto Van Der Haegen een Gentenaar in Duitse dienst, die zijn straf boven zijn geboortestad vond, zoals Heinrich Wandt schreef? Opzoekingen in Gent en Sint-Denijs-Westrem, samen met Herwig Verstraete, naar de adellijke familie Van der Haegen leverden niets op. Dan maar teruggrijpen naar internet, telefoonboeken ...en ja, een oproep via Geneanet en VVF Aalst bracht ons in contact met Marc Van Der Haegen, een verre nazaat van onze Otto! Met zijn gegevens ging Günter op speurtocht in Duitsland en tenslotte kon men de Belgische aan de Duitse stamboom linken. Wat bleek? De familie Van Der Haegen was uit Appelterre bij Ninove afkomstig! Werk en liefde hadden de familie in Duitsland verankerd.
Meer nog, het opvragen door Günter van verschillende geboorte- en overlijdensaktes van de burgerlijke stand bracht hem in contact met een kleindochter van Adele, de zuster van Otto! En ook met een kleinzoon van Luftschiffer Carl Claus, Gert Rücker!
En Ackermann? Zijn familie bleek uit het Berlijnse afkomstig; hij had dus geen Belgische roots! Wilhelm Müller bleek een vast bemanningslid van de LZ 37 te zijn. Alleen konden we tot op heden weinig of niets achterhalen over de enige overlevende, Höhensteuermann Alfred Mühler, en wat er van hem geworden is... We weten enkel dat hij in het Justiz Lazarett in Gent verzorgd werd in juni 1915 en waarschijnlijk in 1938 overleed.
De resultaten van deze fascinerende speurtocht naar een brok Gentse luchtvaartgeschiedenis worden binnenkort in Duitsland gepubliceerd door Günter. En binnenkort publiceren wij ook een bijlage aan het te verschijnen derde deel van “Een Eeuw Luchtvaart boven Gent” en het volledige verhaal, samen met Frederik Vanderstraeten, in het volgende Jaarboek van “Oost-Oudburg”, een verhaal dat nog toevallig zal aangehaald worden in een geplande uitzending in (februari?) 2011 van het programma “Publiek Geheim” op Canvas over het verdwenen vliegveld van Gontrode en de eerste luchtbombardementen uit de luchtvaartgeschiedenis op Engeland vanuit de Gentse regio!
Al deze opzoekingen brachten Günter en Piet er toe een ontmoeting in Gent te organiseren van de nakomelingen van de omgekomen bemanning – zuster Lucy als vertegenwoordigster van de slachtoffers – en allen die hebben bijgedragen tot het welslagen van deze speurtocht. Uiteindelijk werd er op vrijdag 3 september 2010 afgesproken in Gent.
Spijtig genoeg kon Gertrud Barsch, de kleindochter van Adele Van Der Haegen – zuster van Otto – niet aanwezig zijn. Zij was weerhouden in Parijs bij haar kleindochter.
Om 14u30 troffen we elkaar aan de Westerbegraafplaats te Gent: Günter Dick uit Sankt-Augustin, Gert Rücker (kleinzoon Carl Claus) uit Esslingen, Marc Van Der Haegen (nazaat Otto Van Der Haegen) uit Ninove, zuster Lucy Boddaert (archivaris archief O.L.V. Visitatie) uit Gent, Frederik Vanderstraeten (auteur van verschillende artikels over de LZ 37 en medeauteur van onze “Kroniek van de Luchtvaart in en rond Gent” ) uit Sint-Amandsberg en tenslotte Piet Dhanens (co-auteur van “100 Jaar Luchtvaart boven Gent”).
Even leek het er op dat Otto Van Der Haegen voor ons stond: Marc geleek als twee druppels water op hem! En het meest eigenaardige was dat hij voor ons contact nooit van Otto gehoord had, laat staan een foto van hem had gezien!
Marc Van Der Haegen – Olt Otto Van Der Haegen. (foto: Günter Dick)
Te voet ging het naar het Zeppelinmonument waar een bescheiden bloemenhulde gebracht werd aan de slachtoffers van de LZ 37 en de nagedachtenis van de twee overleden burgerslachtoffers. Gelegenheid voor een uitgebreide babbel en kennisname.
Zeppelinmonument (Westerbegraafplaats Gent) met Marc Van Der Haegen en Gert Rücker.
Daar geen enkele verwijzing naar het historische karakter van dit (private) monument verwijst, streven wij ernaar met de medewerking van Rudy D’Hooghe (adjunct van de Directie Burgerzaken Afdeling Begraafplaatsen Stad Gent) en Geo Antheunis (Stadsarcheologie Gent) hieraan te verhelpen.
Zuster Lucy Boddaert flitste ons vervolgens naar het klooster O.L.V. Visitatie te Sint-Amandsberg en bij toeval volgden we hierbij een deel van de weg die meer dan 65 jaar geleden de zieltogende LZ 37 boven Gent had afgelegd. In het klooster werden de huidige schoolgebouwen heropgericht op deze die er in 1915 stonden! Ontroerend ogenblik voor Gert, toen Lucy hem een foto toonde en gaf van de ramp in 1915 waarop hij de glazen koepel herkende waardoor, zoals zijn moeder hem verteld had, zijn grootvader Carl gevallen was.
Günter Dick, Piet Dhanens, Frederik Vanderstraeten, Gert Rücker en zuster Lucy Boddaert bij de overhandiging van de foto uit 1915 van de getroffen gebouwen in het klooster O.L.V. Visitatie te Sint-Amandsberg.
Buiten, op het gemeenteplein van Sint-Amandsberg, sloegen we nog een blik op de plaats waar de LZ 37 neerstortte, tijd voor een wandeling tot bij de Macaco, de vroegere herberg “Sint-Amand”, en werd er een foto gemaakt bij de gedenkplaat voor Warneford, stille getuigen van dit historisch gebeuren. De gedenkplaat die op 29 juli 1919 aangebracht werd met de foutieve vermelding LZ 36 werd nadien gewijzigd in LZ 37!
Marc Van der Haegen, zuster Lucy Boddaert en Gert Rücker voor de Gedenkplaat voor Warneford te Sint-Amandsberg.
We sloten onze ontmoeting af in het Groot-Begijnhof te Sint-Amandsberg met een bezoek aan het huis waar vermoedelijk Sidonie Maes geleefd had en waar de jonge Odile omkwam. Frederik haalde er een aantal “souvenirs” van de LZ 37 boven en Gert toonde het zakuurwerk van zijn grootvader, dat na zijn overlijden aan de weduwe overhandigd was: aan de ketting nog een stukje gesmolten aluminium van de LZ 37! Een uurwerk dat nog altijd perfect werkt...
Günter Dick, Gert Rücker, Frederik Vanderstraeten en Marc Van Der Haegen voor het huis van Sidonie Maes op het Groot-Begijnhof te Sint-Amandsberg.
Uurwerk Carl Claus overhandigd aan zijn weduwe Margarete met versmolten stukje aluminium van de LZ 37 in de ketting.
Een onvergetelijke ontmoeting in de tijd voor allen en dank aan iedereen die dit mogelijk heeft gemaakt! En voor Günter en Piet een aanzet om hun LZ 37 avontuur verder uit te spitten! Enkel spijtig dat deze ontmoeting niet van enige mediabelangstelling mocht genieten! Moeten we dan toch, zoals Wauter Brauns schreef in “Tiens,Tiens, een andere k(r)ant van Gent”, bijtreden wanneer deze schreef dat de Gentenaars, ondanks de talrijke primeurs die hun stad te beurt vielen, van in het begin weinig belangstelling voor de vliegkunst toonden, laat staan een ingeboren afkeer?
Piet Dhanens

Aanvulling. Een van onze lezers kon enkele jaren geleden op een rommelmarkt een klein stukje metaal kopen van de Zeppelin LZ 37 die 95 jaar geleden neerstortte te Sint-Amandsberg. Het nummer van de desbetreffende Zeppelin staat niet correct op het plaatje maar het gaat wel degelijk om de crash in Sint-Amandsberg. (27 september 2010)